Start TSE 2000-2014

TSE 2014

XIV Toruńskie Seminarium Ekologiczne

 

KONFERENCJA NAUKOWA

EKOLOGICZNE ZNACZENIE ZALESIEŃ I ODLESIEŃ

Toruń, 27 – 28 czerwca 2014

 

Polska należy do krajów, które w ostatnich dziesięcioleciach zwiększyły powierzchnię leśną. W latach od 1945 do 2013 roku, w wyniku intensywnych zalesień, zanotowano wzrost lesistości kraju z 20,8 do 29,3%. Ostatnio znaczna część tych zalesień była realizowana w ramach „Krajowego programu zwiększania lesistości” i „Polityki leśnej państwa”. Intensywne zalesienia przeprowadzano również wcześniej, w dwudziestoleciu międzywojennym, a także z różnych powodów – politycznych, ekonomicznych i przyrodniczych, przez rządy zaborców. Działania te, podejmowane zazwyczaj po okresie intensywnego odlesiania terenu, sprawiły, że na wielu obszarach naszego kraju występują dziś dojrzałe zbiorowiska leśne, których drzewostan stanowi pierwsze pokolenie drzew na gruntach porolnych.

Zalesianie terenów nieleśnych – wydm, wrzosowisk, terenów zdegradowanych czy odłogów, jest jednym z ważniejszych przedsięwzięć przyrodniczo-gospodarczych realizowanych przez sektor leśnictwa. W wyniku przeprowadzonych zalesień zainicjowane zostały procesy lasotwórcze, nastąpiły zmiany sięgające typu formacji roślinnych, od zbiorowisk nieleśnych przez szkółki i plantacje różnych gatunków drzew i krzewów do leśnych zbiorowisk zastępczych i dojrzałych ekosystemów leśnych o różnym stopniu naturalności. Na wielu obszarach nastąpiły znaczne zmiany struktury i funkcjonowania krajobrazu, ekosystemów oraz fitocenoz i środowiska glebowego. Zalesienia pociągnęły za sobą zmiany różnorodności biologicznej, tj. składu i bogactwa gatunkowego w obrębie flory, fauny, grzybów oraz innych grup organizmów.

Tematem kolejnego spotkania ekologów w Toruniu będą zagadnienia związane z procesami restytucji lasu i towarzyszące im przeobrażenia, zachodzące na różnych poziomach organizacji biosfery, zarówno w podsystemie przyrodniczym, jak i produkcyjno-kulturowym, na podstawie monitoringu prowadzonego bezpośrednimi obserwacjami naziemnymi oraz metodami teledetekcji lotniczej i satelitarnej. W zakres sesji referatowych i terenowej, wejdą: podstawy prawne, uwarunkowania przyrodnicze oraz strategie i metody przeprowadzania zalesień. Pragniemy też określić na konkretnych przykładach w jakim stopniu zalesienia stanowią skuteczne narzędzie możliwych działań sformułowanych 15 lat temu przez zespół naukowców i leśników (Gorzelak i in. 1999), w ramach: ochrony przyrody, zwiększania ochronnych funkcji lasu, przeciwdziałania globalnym zmianom klimatu, podnoszenia walorów przyrodniczych, estetycznych i rekreacyjnych krajobrazu, rekultywacji obszarów skażonych i zdegradowanych, polityki przestrzennej, racjonalnego użytkowania ziemi, rozwoju regionalnego, a także działań w sferze socjalnej. Z drugiej strony na podstawie danych historycznych, a także opracowywanych prognoz, zamierzamy rozważyć jakie mogą być skutki przyrodnicze, gospodarcze i społeczne odlesień.

 

TSE 2012

XIII Toruńskie Seminarium Ekologiczne

 

OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA NAUKOWA

EKOLOGIA MIASTA

Toruń, 25 – 26 maja 2012

 

Analiza miasta jako ekosystemu pod względem jego struktury, różnorodności biologicznej, procesów i funkcji użytecznych wzbudza zainteresowanie wielu badaczy. Wiedza zdobyta w trakcie prowadzonych badań może wnieść poważny wkład w rozwój idei tworzenia miast zrównoważonych, będących atrakcyjnym miejscem życia mieszkańców, nie tylko ze względu na łatwy dostęp do towarów i usług, ale także z uwagi na czyste środowisko i możliwość współistnienia z przyrodą. Łącznikiem w dążeniu do tego celu może być koncepcja zdrowego ekosystemu miejskiego, stwarzającego dobre warunki życia dla swoich mieszkańców. Taką koncepcję współczesnego miasta można stworzyć jedynie dzięki współpracy przyrodników, inżynierów i administratorów. Wymaga to rozpoznania problemów środowiskowych i dostosowania rozwiązań do warunków przestrzeni miejskiej. W przestrzeni miejskiej występują zasoby przyrody ożywionej: roślinność antropogeniczna i spontanicznie kształtująca się w przestrzeni miejskiej oraz pozostałości układów naturalnych (cieki, zbiorniki wodne, fragmenty lasów) zasiedlone przez specyficzną faunę miejską. Ważne są badania wpływu jaki na nie wywiera nadmierny rozwój, emisja zanieczyszczeń i inne czynniki antropogeniczne. Istotne jest także poznanie interakcji, jakie występują pomiędzy organizmami zasiedlającymi miasto oraz ich oddziaływania na mieszkańców. Można je rozpatrywać w oparciu o analizę ekosystemu miasta, w tym obiegu materii, przepływu energii i bieżącego stanu środowiska także w kontekście wpływu środowiska na zdrowie ludzi. Warto zbadać, jak konsumpcja i zabudowa na obszarach miejskich zmienia obieg wody, drenaż gleb, naświetlenie, gromadzenie energii słonecznej. Przedstawić marnotrawione zasoby i odpowiednie dla tego problemu rozwiązania. Obok bezpośredniego oddziaływania miasta na środowisko należy uwzględnić badania ekologicznego „odcisku stopy” miasta na biosferę. Istotnym zagadnieniem jest zmniejszanie uzależnienia miasta od zaopatrzenia z zewnątrz poprzez rozwijanie koncepcji miejskich ogrodów dostarczających żywności czy zasilanie budynków z wykorzystaniem alternatywnych źródeł energii. Odpowiednie planowanie miast wzmacnia miejski ekosystem i umożliwia dostęp do naturalnych zasobów przyrody ożywionej. Ważne jest planowanie zieleni miejskiej, która może pełnić ważne funkcje przyrodnicze, może też negatywnie oddziaływać na środowisko stanowiąc źródło diaspor gatunków inwazyjnych. Wiedza przyrodnicza pomoże dokładniej zaplanować i ocenić korzyści wynikające z szeregu działań które zmniejszają uciążliwość miasta dla przyrody. Ekologia miasta może i powinna towarzyszyć wysiłkom w rozwijaniu dróg osiągania celów zielonego rozwoju miast.

 

TSE 2011

XII Toruńskie Seminarium Ekologiczne

 

Ewolucja Strategii Reprodukcyjnych i Życiowych

Toruń, 17 – 18 czerwca 2011

 

Najnowsze badania ekologiczne i ewolucyjne zwracają uwagę na znaczenie historii ewolucyjnej dla funkcjonowania współczesnych ekosystemów. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się strategie reprodukcyjne i historie życiowe gatunków oraz alokacja zasobów. Oba te parametry ewolucyjne mogą wpływać na aktualny skład i funkcjonowanie systemów ekologicznych. Ściśle związana z historią życia jest pozycja filogenetyczna gatunków, nic zatem dziwnego, że często spotykamy korelacje filogenezy ze strukturą zbiorowisk i dystrybucją strategii życiowych.

Eko-ewolucyjne badania historii życiowych mają w Polsce wieloletnie tradycje. Wczesne prace autekologiczne koncentrowały się zwykle na wymaganiach ekologicznych pojedynczych gatunków. Nowoczesne, molekularne metody śledzenia zmian strategii życiowych i reprodukcyjnych nawiązują do podstaw genetycznych. Proponując temat związany z powyższymi zagadnieniami chcielibyśmy znaleźć ponadto odpowiedź na pytanie, w jaki sposób zmiany na poziomie genomu ujawniają się na poziomie fenologicznym.

Kolejna edycja naszego „Toruńskiego Seminarium Ekologicznego” (TSE) proponuje dyskusję nad aspektami historii ewolucyjnych koncentrując się na strategiach życiowych i reprodukcyjnych. Zapraszamy więc do dyskusji metodologicznej, teoretycznej, a także dyskusji nad zastosowaniem tych aspektów strategii ewolucyjnych i zmienności przestrzennej dla znaczenia historii życia i reprodukcji gatunków.

 

TSE 2010

XI Toruńskie Seminarium Ekologiczne

 

Ekologia a Zrównoważony Rozwój

Toruń, 18 – 19 czerwca 2010

 

Zapraszamy na kolejną XI konferencję naukową organizowaną w ramach Toruńskiego Seminarium Ekologicznego, która tym razem poświęcona będzie powiązaniom ekologii ze zrównoważonym rozwojem.

Przyroda dostarcza różnorodnych ekologicznych dóbr (woda, żyzna gleba, drewno) jak i ekologicznych świadczeń w postaci deszczów, unieruchamiania węgla, wiatrów. Stanowią one jeszcze w pełni niedocenianą bazę produkcyjną dla aktywności gospodarczej i podstawę życia ludzi. Na przestrzeni ostatnich wieków rozwój gospodarczy oznaczał eksploatacje zasobów naturalnych, obciążanie środowiska odpadami i rozproszoną energią cieplną, oraz niekorzystne zmiany struktur ekosystemu i zmniejszanie bioróżnorodności. Obecnie idea zrównoważonego, a więc i trwałego, rozwoju cywilizacji ludzkiej wymaga użycia zasobów naturalnych w tempie umożliwiającym ich odbudowę, zachowania zdrowych ekosystemów i czystego środowiska. Coraz bardziej powszechna jest świadomość, że ekosystem stanowi system podtrzymujący życie i posiada mechanizmy nie dające się zastąpić przez rozwiązania techniczne. W mechanizmach tych zasadniczą rolę pełnią organizmy żywe, których bogactwo gatunkowe umożliwia opanowanie rozmaitych środowisk i uruchamiania w nich zamkniętych cykli krążenia materii. Należy rozpoznać głębiej te mechanizmy i przekazać je w formie ułatwiającej podejmowanie decyzji minimalizujących obciążenie i budowanie z przyrodą integralnej całości. Liczymy na liczne i ciekawe prezentacje wyników Państwa badań.

 

TSE 2009

X Toruńskie Seminarium Ekologiczne

 

Wielka Adaptacja. Wokół Fundamentalnej Idei Teorii Ewolucji

Toruń, 26 – 27 czerwca 2009

 

Zapraszamy na kolejną X konferencję naukową organizowaną w ramach Toruńskiego Seminarium Ekologicznego.

Rok 2009 jest naznaczony szczególnymi rocznicami kierującymi naszą uwagę na zagadnienia ewolucyjne. W tym roku mija sto pięćdziesiąt lat od wydania dzieła Karola Darwina – wykładu teorii ewolucji w The Origin of Species by Means of Natural Selection oraz dwieście lat od jego urodzenia. Także dwieście lat mija od ukazania się Philosophie zoologique Jean-Baptiste Lamarcka, autora jednego w pierwszych w ogóle ujęć idei ewolucji. Są to aż nadto wystarczające powody aby jeszcze raz porozmawiać o teorii ewolucji, teorii, która jako jedyna wypracowana na gruncie biologii przekroczyła granice nauk biologicznych i pozostawiła swoje piętno w naukach społecznych oraz humanistycznych.

Tak jak u początków swojego powstania, tak i dzisiaj teoria ewolucji wzbudza nadal silne kontrowersje pomiędzy różnymi opcjami współczesnego ewolucjonizmu. Czasami przekraczają one granice darwinowskich podstaw ewolucji i stają się płaszczyzną ostrych polemik między ewolucjonistami i ich przeciwnikami. Nie milkną również spory na temat statusu naukowości teorii Darwina.

Jesteśmy przekonani, że dobrym miejscem do dyskusji na wskazane tematy będzie dziesiąta już cykliczna konferencja organizowana w ramach Toruńskiego Seminarium Ekologicznego, spotkania naukowego, które rozpoczynało swoją działalność pod tytułową ideą: „zmian i zmienności”.

Tym razem chcielibyśmy, aby przedmiotem seminarium uczynić właśnie jedną z fundamentalnych idei teorii ewolucji – adaptację. Jej pojęciowa treść, znaczenie poznawcze, czy wreszcie zastosowania w różnych dziedzinach współczesnej nauki, budzą niesłabnące zainteresowania, ale i gorące kontrowersje.Natomiast w obszarze refleksji empirycznej ważnym, a przy tym nadzwyczaj aktualnym powodem aby rozmawiać o procesach adaptacji są globalne zmiany klimatyczne. Traktować je bowiem można jako specyficzny test dla koncepcji tworzonych współcześnie także pod mianem teorii ewolucji. Wyniki badań prowadzonych, szczególnie w tych regionach biosfery (regionach polarnych), gdzie obserwujemy dynamiczne zmiany na poziomie populacji i biocenoz, wywołane globalnym wzrostem temperatury, skłaniają nas do tym bardziej uzasadnionego wskazania tematu konferencji: „wielka adaptacja” zamiast „wielkiego wymierania”. Mamy nadzieję, że wypowiedzi uczestników proponowanego spotkania potwierdzą nasze przypuszczenia.

 

TSE 2008

IX Toruńskie Seminarium Ekologiczne

 

Postęp w Ekologii: Fakt czy Fikcja?”

Toruń, 20 – 21 czerwca 2008

 

Zapraszamy na kolejną IX konferencję naukową organizowaną w ramach Toruńskiego Seminarium Ekologicznego, która tym razem poświęcona będzie ocenie postępu w ekologii.

Na współczesną ekologię składa się szerokie spektrum zagadnień realizowanych od czystej teorii do praktyki. Powodzenie tak obszernego przedsięwzięcia wymaga mocnych teoretycznych podstaw a zastosowania praktyczne silnego oparcia w teorii. Tak postawionych celów nie można wypełnić bez refleksji nad przyczynami braku zasadniczego postępu w tej nauce. Tak w ekologii, jak i w każdej innej dziedzinie, powstaje pytanie jakimi kryteriami można oceniać postęp. Zakładamy, że najlepiej jest mierzyć go liczbą rozwiązanych kluczowych problemów oraz oceniając progres w doskonaleniu pojęć.

Biorąc pod uwagę niezwykle szeroki zakres zagadnień, jaki może kryć się pod zaproponowanym tematem konferencji, dla usprawnienia dyskusji załączamy tekst profesora Jerzego Wołka, które wskazuje na te kluczowe kwestie, którym chcemy poświęcić nasze spotkanie. Jednocześnie zdając sobie sprawę, że nie jesteśmy jedynymi, których nurtuje problematyka postępu w ekologii załączamy kilka artykułów, odnoszących się do podobnych zagadnień.

 
<< pierwsza < poprzednia 1 2 3 następna > ostatnia >>
Strona 1 z 3