XIII Toruńskie Seminarium Ekologiczne
OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA NAUKOWA
EKOLOGIA MIASTA
Toruń, 25 – 26 maja 2012
Analiza miasta jako ekosystemu pod względem jego struktury, różnorodności biologicznej, procesów i funkcji użytecznych wzbudza zainteresowanie wielu badaczy. Wiedza zdobyta w trakcie prowadzonych badań może wnieść poważny wkład w rozwój idei tworzenia miast zrównoważonych, będących atrakcyjnym miejscem życia mieszkańców, nie tylko ze względu na łatwy dostęp do towarów i usług, ale także z uwagi na czyste środowisko i możliwość współistnienia z przyrodą. Łącznikiem w dążeniu do tego celu może być koncepcja zdrowego ekosystemu miejskiego, stwarzającego dobre warunki życia dla swoich mieszkańców. Taką koncepcję współczesnego miasta można stworzyć jedynie dzięki współpracy przyrodników, inżynierów i administratorów. Wymaga to rozpoznania problemów środowiskowych i dostosowania rozwiązań do warunków przestrzeni miejskiej. W przestrzeni miejskiej występują zasoby przyrody ożywionej: roślinność antropogeniczna i spontanicznie kształtująca się w przestrzeni miejskiej oraz pozostałości układów naturalnych (cieki, zbiorniki wodne, fragmenty lasów) zasiedlone przez specyficzną faunę miejską. Ważne są badania wpływu jaki na nie wywiera nadmierny rozwój, emisja zanieczyszczeń i inne czynniki antropogeniczne. Istotne jest także poznanie interakcji, jakie występują pomiędzy organizmami zasiedlającymi miasto oraz ich oddziaływania na mieszkańców. Można je rozpatrywać w oparciu o analizę ekosystemu miasta, w tym obiegu materii, przepływu energii i bieżącego stanu środowiska także w kontekście wpływu środowiska na zdrowie ludzi. Warto zbadać, jak konsumpcja i zabudowa na obszarach miejskich zmienia obieg wody, drenaż gleb, naświetlenie, gromadzenie energii słonecznej. Przedstawić marnotrawione zasoby i odpowiednie dla tego problemu rozwiązania. Obok bezpośredniego oddziaływania miasta na środowisko należy uwzględnić badania ekologicznego „odcisku stopy” miasta na biosferę. Istotnym zagadnieniem jest zmniejszanie uzależnienia miasta od zaopatrzenia z zewnątrz poprzez rozwijanie koncepcji miejskich ogrodów dostarczających żywności czy zasilanie budynków z wykorzystaniem alternatywnych źródeł energii. Odpowiednie planowanie miast wzmacnia miejski ekosystem i umożliwia dostęp do naturalnych zasobów przyrody ożywionej. Ważne jest planowanie zieleni miejskiej, która może pełnić ważne funkcje przyrodnicze, może też negatywnie oddziaływać na środowisko stanowiąc źródło diaspor gatunków inwazyjnych. Wiedza przyrodnicza pomoże dokładniej zaplanować i ocenić korzyści wynikające z szeregu działań które zmniejszają uciążliwość miasta dla przyrody. Ekologia miasta może i powinna towarzyszyć wysiłkom w rozwijaniu dróg osiągania celów zielonego rozwoju miast.